Aile Hukuku ilkeleri – Sınırlılık ilkesi

0
78
Bu yazıya puan ver

Aile Hukuku ilkeleri – Sınırlılık İlkesi

Türk aile hukukuna konu ilişkiler sadece kanunda düzenlenmiş olanlardan ibarettir. (Numerus clausus.) Bu nedenle Türk Medeni Kanununda düzenlenmemiş bir ilişkiyi (Hukuki statüyü) ilgililer aralarında yapacakları bir anlaşma ile kuramazlar Bu bağlamda düzenleme/işlem özgürlüğünden söz edilemez. Başka bir anlatımla borçlar hukukunda geçerli olan irade Özgürlüğü ilkesi Türk aile hukukunda geçerli değildir.

Örnek vermek gerekirse;

Eşlerin mal rejimi sözleşmesini yasada seçilebilir rejim (Mal ayrılığı rejimi (TMK. m. 242-243). paylaşmalı mal ayrılığı rejimi (TMK. m. 244- 255), mal ortaklığı rejimi (TMK. m. 256-281)) olarak gösterilen rejimler arasından yapmaları zorunludur. Bu nedenle özel mal reji-mi sözleşmesi yapılamayacağı gibi karma mal rejimi de yaratılamaz.

Aynı şekilde velayet ortak olarak anne ve babanın anayasal hakları arasındadır. Anlaşmalı boşanma protokolünde buna bir kısıt yada sınırlamayı taraflar kendi aralarında getiremeyeceklerdir. Ancak kısmen yada tamamen velayet hakkının anne yada babanın elinden alınmasını gerektiren durumlarda ancak bu mahkeme kararı ile oluşabilecektir.

Ülkemizde eşler arasında mal rejimi sözleşmesi yapılması çok sık rastlanan bir olay değildir. Eşler sözleşme yapmış olsalar bile birçok konunun sözleşme kapsamında yer almayarak/dışında kalarak sorunların doğmasının önlenemediği de bir gerçektir. Bu durumun eşlerin yanı sıra onlarla hukuksal ilişki içerisine girmiş ya da girecek olan üçüncü kişiler açısından da sıkıntıya neden olacağı açıktır.

O halde ne yapılmalıdır? :

Eşlere mal rejimi sözleşmesi yapması konusunda bir özgürlük verilmeli, Özgürlüğün sınırları çizilmeli,

Sözleşme yapılmazsa oyunun kurallarını açıklayan bir kural mal rejimi oluşturmalıdır.

Sözleşme yapılmazsa kural; rejim (yasal mal rejimi=edinilmiş mallara katılma rejimi) uygulanır. Seçilebilir rejimi ileri süren bu olguyu belgelemelidir.

Örnek : “..Yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir (T.M.K. md. 202). Davacı akti mal rejimi sözleşmesi olan paylaşmalı mal ayrılığı rejimini seçtiklerine İlişkin bir belge ve kanıt getirmemiştir… (Y2HD, 12.06.2003, 7***2-8***1)”

TMK. m. 220 hükmünün madde başlığı “Yasal Mal Rejimi”dir. Yaygın kullanım da bu yöndedir.

Başka bir anlatımla mal rejimi sözleşmesi yapılmazsa/yoksa eşlerin bağlı olacağı mal rejimi kurallarının yer aldığı mal rejimi tarafımızdan kural mal rejimi adlandırıldı. Taraflar kural olarak kural mal rejimine bağlıdır isterlerse başka bir rejim seçebilirler. Ancak yaygın kullanım olması ve TMK. içerisinde de yer alması nedeniyle bu deyiş de beraber kullanılacaktır.

Nitekim Türk Medeni Kanununda kural mal rejimi (yasal mal rejimi) yanı sıra seçilebilir mal rejimleri (TMK. m.202 f.II, 242-281) (Kural rejim (yasal mal rejimi=edinilmiş mallara katılma rejimi) siz de sempati yaratmamış olabilir. Dinde zorlama yoktur misali mal rejiminde de zorlama yoktur. Ne yapabilirsiniz? Yasada öngörülen seçilebilir bir rejimi seçebilirsiniz.) olarak da üç mal rejimi (Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı ve mal ortaklığı.) ve ayrıca olağanüstü mal rejimi düzenlemesi getirilmiştir.

Vesayet hukukunda da kurumda belirliliğin varlığı yanında korumada belirlilik vardır.

Başka bir anlatımla kişisel ve akçalı yararlarını koruma gücünden yoksun olup velayet altında bulunmayan küçüklerle ergin olmalarına rağmen menfaatlerinin korunması bakımından daha yararlı olduğu için kısıtlanmış kişilerin korunması için alınacak önlem ve kararlarda da belirlilik vardır.

Koruma seçenekleri en darından en genişine doğru aşağıdaki gibi sıralanabilir;

  • Temsil kayyımlığı (TMK m. 426)
  • Kanun gereği yönetim kayyımlığı (=TMK. m. 427)
  • İsteğe bağlı yönetim kayyımlığı (=TMK, m. 428)
  • Karma kayyımlık (=TMK. m. 426-428)
  • Oy danışmanlığı (=TMK. m. 429 f. I)
  • Yönetim danışmanlığı (=TMK. m. 429 f. II)
  • Karma danışmanlık (=TMK. m. 429 f. I-II)
  • İsteğe bağlı kısıtlama (=TMK. m. 408)
  • Kanun gereği kısıtlama (=TMK. m. 404-407)

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here