Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinde Değişiklik

0
326

Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinde Değişiklik

Evlilik birliğini temsil yetkisinde değişiklik aşağıdaki şekilde gerçekleşmektedir;

  • Temsil yetkisinin kaldırılması
  • Temsil yetkisinin sınırlanması,
  • Temsil yetkisinin geri verilmesi

TEMSİL YETKİSİNİN KALDIRILMASI VEYA SINIRLANMASI DAVASI (TMK m. 190)

Evlilik birliğini temsil yetkisinde değişiklik ilk olarak temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlanması ile gerçekleşir. Eşlerden birinin birliği temsil yetkisinin kaldırabilmesi veya sınırlanabilmesi için belirli koşulların gerçekleşmesi gereklidir.

Temsil Yetkisinin Kaldırılması Yada Sınırlanması Davası Koşulları (TM Km. 190 f. I)

Temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlanması için aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir;

  • Temsil yetkisi aşılmış olmalıdır,
  • Temsil yetkisinin kullanılmasında yetersiz kalınmalıdır,
  • Diğer eşin istemi bulunmalıdır

Temsil Yetkisi Aşılmış Olmalıdır

TMK m. 190 f. I. c. 1. Hükmüne göre; Eşlerden biri birliği temsil yetkisini aşarsa hâkim, diğer eşin istemi üzerine temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir.

Temsil yetkisinin aşılması temsil yetkisinin kötüye kullanılması sonucunu doğurur.

Temsil yetkisini kaldırabilmesi ya da sınırlanabilmesi için temsil yetkisinin kural olarak birden çok aşılması gerekir. Örneğin eşlerden biri birliği temsil yetkisini bir kez aşmış olsa bile aile mahkemesi kendisine yapılan başvuruyu gerekirse reddedebilir. Ancak bir kez dahi yetki aşma evlilik birliğinin esenliği için karşılanması olanaksız zararlar oluşturmuşsa temsil yetkisi tamamen de kaldırabilir.

Bilerek ve isteyerek ailenin ihtiyacı ile bağdaşmayan işlemlere girişilmesi, dayanılması güç borçlara girilmesi, işlemin yapıldığı konusunda zamanında ve yeterli bilgi verilmemesi durumlarında temsil yetkisinin aşılması söz konusudur.

Temsil Yetkisinin Kullanılmasında Yetersiz Kalınmalıdır

TMK m. 190 f. I. c. 1. Hükmüne göre; Eşlerden biri birliği temsil yetkisini kullanmada yetersiz kalırsa hakim, diğer eşin istemi üzerine temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir.

Fiil ehliyeti bulunmayan eş için yetersizliğinden değil de temsil yetkisinin kendiliğinden bulunmadığından söz edilebilir.

Yetersizlik değişik sebeplerle ortaya çıkabilir.

  • Eşin sağlık sorunlarının ortaya çıkması ile temsil yetkisini kullanmada yetersiz kalabilir.
  • Yaşlılığı sebebiyle sağlıklı düşünme yetisinde azalma başlayabilir.

Eşin birliği temsil yetkisini kullanmada yetersiz kaldığı aile mahkemesi tarafından gerekirse uzman yardımı alınarak belirlenebilir.

Yetersizliğin tespiti durumunda temsil yetkisi kaldırabileceği gibi sınırlama ile de yetinilebilir. Örneğin, temsil yetkisini kullanmada yetersiz kalan eşin özellikle yetersiz kaldığı işlem demetine ilişkin temsil yetkisi sonlandırılabileceği gibi daha düşük bir miktarla sınırlandırması da yapılabilir.

Diğer Eşin İstemi Bulunmalıdır

Eşlerden biri birliği temsil yetkisini aşar veya bu yetkiyi kullanmada yetersiz kalırsa aile mahkemesi ancak diğer eşin istemi üzerine temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir,

İstemin diğer eş dışında üçüncü kişiler tarafından gerçekleştirilmesi mümkün değildir.

Duyurulması

Eşlerden birinin birliği temsil yetkisinin kaldırıldığı ya da sınırlandığının üçüncü kişiler tarafından öğrenilmesi / bilinmesi gerekir. Temsil yetkisinin kaldırıldığı ya da sınırlandığının öğrenilmesi/bilinmesi duyuru yapılması ile gerçekleşebilir.

Kuşkusuz ki üçüncü kişiler gerekli özeni gösterdiklerinde durumu öğrenmeleri mümkün ise artık bilgisi bulunmadığını ileri süremezler.

Kişisel Duyuruyla Bildirim (TMK m. 190 f. I)

TMK m. 190 f.I, c.II  Hükmüne göre; istemde bulunan eş, temsil yetkisinin kaldırıldığını veya sınırlandığını, üçüncü kişilere sadece kişisel duyuru yoluyla bildirebilir.

Durumu kişisel duyuru sonucu öğrenen üçüncü kişinin iyiniyet iddiasını ileri sürme olanağı ortadan kalkar.

Hakim Kararıyla İlan Edilme (TMK m. 190 f. II)

TMK m. 190 f. II hükmüne göre; Kişisel duyuru yapılmamışsa temsil yetkisinin kaldırılmasının veya sınırlanmasının iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması, durumun hakimin kararıyla ilan edilmesine bağlıdır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here