Hakim Tarafından Yetkili Kılınma Davası

0
40
Hakim Tarafından Yetkili Kılınma Davası
5 (100%) 1 vote

Birliği Temsile Yetkili Kılınma Davası (TMK m. 188 f. II b.I)

Eşlerden her biri, ortak yaşamın devamı süresince ailenin sürekli ihtiyaçları için evlilik birliğini temsil eder ise de ailenin diğer ihtiyaçları için haklı sebeplerle hakim tarafından yetkili kılınmışsa aynen sürekli ihtiyaçlarda olduğu gibi yine evlilik birliğini temsil edebilir.

Hakimin yetkilendirmesini aşağıdaki konu başlıklarına göre inceleyeceğiz;

  • Yetki verme zamanı,
  • Yetki verme koşulu,
  • Yetki verme kararı

Yetki Verme Zamanı

Eşlerden birinin ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için hakim tarafından yetkili kılınması kural olarak işlemden önce gerçekleşmelidir.

Ancak haklı sebepler söz konusu ise işlem sonrasında da istek halinde aile mahkemesi tarafından işlemi yapan eşin yetkili olduğuna karar verilebilir.

Yetki Verme Koşulu 

Eşlerden birinin ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için hakim tarafından yetkili kılınması için belirli koşulların gerçekleşmesi gerekir.

İstek Bulunmalıdır

Eşlerden birinin ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için hakim tarafından yetkili kılınması için öncelikle istek bulunmalıdır.

İstek kural olarak eşlerden biri tarafından yapılması gerekir ise de haklı sebepler varsa eşlerden biri ile ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları konusunda işlem yapacak olan üçüncü kişi de eşleri hasım göstererek işlem yapacak eşin evlilik birliğini temsil için yetkili kılınmasını isteyebilir.

İşlem yapacak eş yetkili kılınmasına gerek olmadığını açıklamışsa üçüncü kişi tarafından açılan dava reddedilmelidir. Ancak işlem yapacak eş yetkili kılınmasına gerek olduğunu açıklamışsa işin esası incelenerek olumlu ya da olumsuz bir karar verilmelidir.

Müteselsil Sorumluluk İhtiyacı Bulunmalıdır

Evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi halinde hakimin müdahalesi istenebilir. Eşlerden birinin ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için yetkili kılınması da evlilik birliğine ilişkin önemli bir konudur.

Haklı sebepler bulunmadığı halde ailenin sürekli olmayan belirli ihtiyacı için diğer eş tarafından yetkilendirme yapılmaması durumunda öncelikle hakimin müdahalesi istenebilir. Hakim, eşleri yükümlülükleri konusunda uyarır; onları uzlaştırmaya çalışır ve eşlerin ortak rızası ile uzman kişilerin yardımını isteyebilir. Hakim, gerektiği takdirde eşlerden birinin istemi üzerine kanunda öngörülen önlemleri alır.

TMK m. 195 f. III. Altında yapılan düzenlemelere göre; TMK m. 188 f.II b.l olarak geçen Eşlerden birinin ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için hakim tarafından yetkili kılınması kanunda öngörülen önlemlerdendir.

Eşlerden birinin ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için hakim tarafından yetkili kılınması için istek bulunması yeterli değildir. Aile mahkemesine ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için işlem dışı eşin müteselsil sorumluluğun gereği kanıtlanmış olmalıdır.

Eğer ailenin sürekli olmayan İhtiyacı için yapılacak işlem, işlemi yapacak olan eşin tek başına borç altına girebileceği/kaldırabileceği/ üstlenebileceği düzeyde ise yetki isteminin reddine karar verilmelidir.

Yetki Verme Kararı

Eşlerden birinin ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için hakim tarafından yetkili kılınmasına ilişkin verilecek karar yeterli açıklıkta bulunmalı eş bir söyleyişle taraflar arasında olduğu kadar işlem tarafı üçüncü kişiler açısından da duraksama yaratmayacak özellikte bulunması gereklidir.

Süresi Belirlenmelidir

Ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için eşlerden birinin hakim tarafından yetkili kılınmasına ilişkin verilecek kararda yetki süresi açıkça gösterilmiş olmalıdır.

Yetkinin sınırsız bir süre ile verilmesi işin mahiyeti ile/ihtiyaç kavramı ile bağdaşmaz.

Kapsamı Belirlenmelidir

Ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için eşlerden birinin hakim tarafından yetkili kılınmasına ilişkin verilecek kararda yetki kapsamı yeterli açıklıkta bulunmalı başka bir deyişle işlem tarafı üçüncü kişiler açısından da duraksama yaratmamalıdır.

Aile mahkemesi tarafından ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için eşlerden birinin yetkili kılınması kararı kural olarak belirli bir işlem için verilir ise de sistematik bütünlük taşıyan işlem kategorisi için de verilebilir.

Olağanüstü Durumların Gerçekleşmesi (TMK m. 188 f. II b. 2)

Sürekli olmayan ihtiyaçlarda temsil yetkisi yetkili kılınmada olduğu gibi olağanüstü durumların gerçekleşmesi halinde de kullanılabilir.

Bilindiği üzere haklı sebepler bulunmadığı halde ailenin sürekli olmayan belirli ihtiyacı için diğer eş tarafından yetkilendirme yapılmaması durumunda öncelikle hakimin müdahalesi istenebilir ise de olağanüstü durumların gerçekleşmesi durumunda aile mahkemesine başvurmak için de zaman olmayabilir/kalmayabilir.

Sürekli olmayan ihtiyaçlarda temsil yetkisi aşağıdaki olağanüstü durumların gerçekleşmesi halinde de kullanılabilir;

  • Gecikmede sakınca bulunması,
  • Diğer eşin hasta olması,
  • Diğer eşin başka yerde olması,
  • Benzeri sebeplerin gerçekleşmesi

Açıkladığımız bu olağanüstü durumların gerçekleşmesi halinde hakim tarafından yetkili kılınma kararı olmadan da temsil yetkisi kullanılabilir. Diğer bir deyişle işlem olağanüstü durumlarda tek başına gerçekleştirildiğinde rızası alınmayan eş de üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olur. Üçüncü kişi olağanüstü durumu kanıtlayamazsa sadece işlemi gerçekleştiren eşe başvurabilir.

Gecikmede Sakınca Bulunması

Ailenin sürekli olmayan ihtiyaçları için eşlerden biri tarafından yetkilendirmeye fırsat olmadığı gibi hakim tarafından yetkili kılınmaya karar verilmesini bekleyemeyecek kadar da acil durumlar olabilir. Acil durumlar gecikmede sakınca bulunan durumları ifade eder.

Ailenin diğer ihtiyaçları için eşlerden biri birliğin yararı bakımından gecikmede sakınca bulunur ise evlilik birliğini tek başına temsil edebilir

Diğer Eşin Hasta Olması

Ailenin diğer ihtiyaçları için eşlerden biri diğer eşin hastalığı sebebiyle rızasını alamazsa evlilik birliğini tek başına temsil edebilir.

Her türlü hastalık diğer eşe birliği tek başına temsil hakkı vermez. Hastalığın işlemin yapıldığı anda eşin rızasını açık ya da örtülü olarak açıklayamayacak boyutta olması gerekir. İyileşmeden sonra yapılmış işleme icazet verilmesi de mümkündür.

Diğer Eşin Başka Yerde Olması

Ailenin diğer ihtiyaçları için eşlerden biri diğer eşin başka bir yerde olması sebebiyle rızasını alamazsa evlilik birliğini tek başına temsil edebilir.

Eş işlem yapılmadan önce başka yerden çıkıp gelmişse eş tarafından ya da hakim tarafından yetkilendirme gerekir.

Benzeri Sebeplerin Gerçekleşmesi

Ailenin diğer ihtiyaçları için eşlerden biri yukarıda açıkladığımız durum benzeri diğer sebeplerin varlığı halinde de diğer eşin rızasını alamazsa evlilik birliğini tek başına temsil edebilir.

Benzeri sebeplerle işlem tek başına gerçekleştirildiğinde rızası alınmayan eş üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olur.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here