Hediye Verilmiş Olmalıdır

0
301

Hediye Verilmiş Olmalıdır

Hediyelerin geri verilmesinin istenebilmesi için TMK m. 122 hükmüne göre nişanlıya hediye verilmiş olmalıdır.

Hediyenin verilmiş olması aşağıdaki konu başlıklarına göre incelenebilir;

  • Hediye kavramı,
  • Hediyenin zamanı,
  • Hediyenin konusu,
  • Hediyenin amacı

Hediye Kavramı

Nişanlılara nişanlandıkları ya da nişanlanacakları inancı ile verilen ve bir akçalı değer taşıyan kazandırmalara hediye denilir. Ahlaki bir görev amacıyla yapılan kazandırmalar ise hediye kapsamında değildir.

Özellikle ülkemizin bazı yörelerinde gerçekleştirilen kazandırmaların hediye kapsamında kalıp kalmayacağı ise duraksama konusu olduğundan bu tür mal ya da para konusunda ayrıca açıklama yapmak isabetli olacaktır.

Başlık

Ülkemizde bazı yörelerde erkek nişanlının evlenmeyi sağlamak için kızın babasına verdiği bir miktar paraya başlık denilmektedir.

Başlık parası erkek nişanlı tarafından diğer nişanlıya ya da onu temsilen babası ya da gösterdiği kişiye verilen başlık parası hediye kapsamına girmektedir. Başlık doğrudan doğruya kızın ana ve babasına verilmekte ise sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir.

Ağırlık

Erkek nişanlının ülkemizde bazı yörelerde evlenmeyi sağlamak için kızın babasına verdiği bir miktar mala ise ağırlık denilmektedir.

Erkek nişanlı tarafından diğer nişanlıya ya da onu temsilen babası ya da gösterdiği kişiye verilen ağırlık konusu mal da hediye kapsamına girmektedir. Ancak mal doğrudan doğruya kızın ana ve babasına verilmekte ise sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir.

Kalın

Ülkemizde bazı yörelerde erkek nişanlının kızın çeyizini hazırlaması için verdiği bir miktar paraya ya da eşyaya kalın denilmektedir.

Kalın konusu olan para ya da eşya hediye kapsamındadır.

Drahoma

Hristiyan ve Musevilerde kızın erkek nişanlısına verdiği para veya mala ise drahoma denilmektedir.

Drahoma konusu olan para ya da eşya hediye kapsamındadır.

Mektup

Nişanlıların birbirlerine yazdıkları mektuplar ise hediye kapsamında değildir. Bilindiği üzere hediye akçalı değer taşıyan kazandırma olduğundan mektup bu özelliklere sahip değildir. Bu sebeple hediye kapsamında iadesi de istenilemez.

Fotoğraf

Nişanlandıkları ya da nişanlanacakları inancı ile birlikte ya da ayrı olarak çekilen fotoğraflar da hediye kapsamında değildir. Bilindiği üzere hediye akçalı değer taşıyan kazandırma olduğundan fotoğraflar bu özelliklere sahip değildir. Bu sebeple hediye kapsamında İadesi de istenilemez.

Hediyenin Zamanı

Nişanlıya hediye vermenin zamanı önemlidir. Hediye zamanı da geri verilmesinin istenilmesi konusunda duraksama yaratmamalıdır.

Nişanlanmadan Önce

Nişanlanmış olanların nişanlanmadan önce hemen nişanlanacakları inancı ile yaptıkları akçalı değer taşıyan kazandırmalar hediye kapsamındadır. Ancak bu hediyelerin verilme zamanı ile nişanlanmanın yapıldığı an arasında makul, anlaşılabilir, yörenin örf ve adetine uygun bir süre bulunmalıdır.

Aynı sebeplerle nişanlanmanın gerçekleşeceği inancı konusunda ciddi belirtiler bulunmalıdır. Örneğin hediye verenin amacının evlilik dışı birlikte yaşamayı temin olduğu hediyenin verildiği anda bilinmekte ise tarafların birlikte yaşamalarından uzun süre sonra birbirlerine evlenme vaadinde bulunmaları uzun süre önce yapılmış olan akçalı değer taşıyan bu kazandırmaları hediye kapsamına alınmasını gerektirmez.

Nişanlanma Sırasında

Nişanlanma sırasında evlenme vaadinde bulunulana yapılan akçalı değer taşıyan kazandırmalar doğal olarak hediye kapsamındadır. Bu sebeple evlenme vaadinde bulunulurken verilen mücevher, saat, yüzük vb hediye kapsamındadır.

Nişanlanmadan Sonra

Evlenme engeli bulunmayan bir erkekle bir kadının karşılıklı olarak evlenme vaadinde bulunmalarıyla oluşan nişanlılık sonrasında nişanlıya yapılan akçalı değer taşıyan kazandırmalar doğal olarak hediye kapsamındadır.

Hediyenin Konusu

TMK m. 122 hükmüne göre geri verilmesini istenebilecek hediyelerin konusunu nişanlıların birbirlerine verdikleri hediyeler ile ana ve babanın yada onlar gibi davrananların, diğer nişanlıya vermiş oldukları hediyeler oluşturur. Başka bir ifade ile nişanlıların birbirlerine verdikleri hediyeler ile nişanlıların ana-baba sı yada onlar gibi davrananların verdikleri hediyeler istenebilir bunun dışındakilerin verdiği hediyeler istenemez.

Üçüncü kişilerin ise nişanlılara vermiş oldukları hediyeler TMK m. 122 hükmüne göre geri verilmesini İstenebilecek hediyelerin konusu değildir.

Aynı şekilde nişanlıların birbirlerinin kan ya da kayın hısımlarına verdiği hediyeler ile nişanlıların kan ya da kayın hısımlarının birbirlerine verdikleri hediyeler alışılmışın dışında olsalar bile TMK m. 122 hükmüne göre geri verilmesini istenebilecek hediye kapsamında değildir.

Nişanlıların Birbirlerine Verdikleri Hediyeler

Geri verilmesini istenebilecek hediyelerin konusunu TMK m. 122 hükmüne göre öncelikle nişanlıların birbirlerine verdikleri hediyeler oluşturur.

Nişanlıya Verilen Hediyeler

Geri verilmesi istenebilecek hediyeler nişanlıların birbirlerine verdikleri hediyelerden ibaret değildir. Nişanlıya nişanlılar dışındaki kişilerin vermiş oldukları hediyeler de geri vermenin konusudur.

Ancak bu kişiler de 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda sınırlı olarak sayılmış durumdadır.

Ana ve Babanın Verdiği Hediyeler

Ana ve babanın diğer nişanlıya vermiş oldukları hediyeler TMK m. 122 hükmüne göre geri verilmesini İstenebilecek hediyelerden sayılır.

Ana ve Baba Gibi Davrananların Verdiği Hediyeler

TMK m. 122 hükmüne göre geri verilmesini istenebilecek hediyeler ana ve babanın yanı sıra onlar gibi davrananların da diğer nişanlıya vermiş oldukları hediyeleri kapsamaktadır.

Başka bir anlatımla nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde, nişanlılara ana ve baba gibi davrananlar da, diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeleri geri isteyebilir.

Hediyenin Amacı

Nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların TMK m. 122 hükmüne göre geri verilmesini istenebilecek hediyeleri nişanlıya verme amacı çeşitlilik gösterebilir.

Doğal olarak erkek ve kadının birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların evlenmenin yapılacağı inancı olmadan verdikleri hediyeler alışılmışın dışında hediyeler olsa bile geri verme kapsamında sayılamaz. Örneğin evlilik dışı yaşamak için verilen hediyeler (Yat, Kat, Araba, Villa ikinci el değeri boşanma tazminatları bölümünde anlatılan değerleri geçen her hediye) alışılmışın dışında olsa bile TMK m. 122 hükmüne göre geri verilmesi istenemez.

Hediyenin verilme amacı hukuken belli bazı unsurları taşımalıdır;

  • Evlenmeye olan inancı yükseltmek,
  • İlişkileri güçlendirmek,
  • Bağlılığı çoğaltmak,
  • Sevgi ve saygıyı artırmak

Evlenmeye Olan İnancı Yükseltmek

Nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların hediye verme amacının en önemlisi nişanlıların evlenmeye olan inançlarını yükseltmektir. Nişanlanmanın karşılıklı evlenme vaadi olduğu düşünüldüğünde özellikle evlenmeyle başlayacak olan birlikte oturma sırasında kullanılacak hediye eşyaların nişanlılık süresinin kısalmasına katkısı da tartışılamaz. Nişanlılığın evlenmeye hazırlık dönemi olduğu dikkate alınırsa hediyelerin bu hazırlığa katkısı de inkâr edilemez.

İlişkileri Güçlendirmek

Nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların hediye verme amaçlarından bir diğeri de ilişkileri güçlendirmektir. Özellikle tarafların Örf ve adetlerine yönelik hediyelerin nişanlılar arasındaki ilişkiyi sağlamlaştıracağı kuşkusuzdur.

Bağlılığı Çoğaltmak

Nişanlılara hediye vermenin bir amacı da nişanlılar ile aileleri arasındaki bağlılığı çoğaltmaktır. Nişanlıların hobilerine yönelik hediyelerin bu bağlılığı artıracağı şüphesizdir. Örneğin kendisi gibi motor tutkunu olan erkek nişanlıya kız babasının hediye edeceği bir motosiklet de bu bağlamda işlevsel bir rol üstlenecektir.

Sevgi ve Saygıyı Artırmak

Nişanlılara hediye vermenin amaçlarından biri de gerek nişanlıların aralarındaki gerekse aileleri arasındaki sevgi ve saygıyı artırmaya vasıta olmaktır. Hediye vermek, hele hele alışılmışın dışında bir hediye vermek o kişiyi seviyor, benimsiyor, istiyor, önemsiyor olduğunun ifadesi olmakla sevgi ve saygıyı perçinleyen bir olgudur.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here