4°C
İSTANBUL HAVA DURUMU4°C Kar Yağışlı
DESTEK TELEFONU 0532 442 62 33

Bizden Haberler

Boşanma.org.tr

Evlenmeye Engel Olacak Derecede Akıl Hastalığı

- +

project-image-6

http://bosanma.org.tr/evlenmeye-engel-olacak-derecede-akil-hastaligi/

Evlenmeye Engel Olacak Derecede Akıl Hastalığı (TMK m. 133 ve 145 b. 3)

TMK m. 145 b. 3. Hükmüne göre; Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması halinde evlenme mutlak butlanla batıldır.

Genel Olarak

Evlenme sırasında neslin sağlığı için tehlike oluşturan ve evliliğe zarar veren her türlü akıl hastalığı aynı zamanda evlenme için engel oluşturur.

Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunmasına rağmen evlenme gerçekleştikten sonra batıl olan bu evlilik boşanma ya da akıl hastası eşin ölümüyle sonlanması durumunda Cumhuriyet savcısı tarafından mutlak butlan davası açılamaz. Bilindiği üzere sona ermiş bir evliliğin mutlak butlanı Cumhuriyet savcısı tarafından re’sen dava edilemez.

Kamu düzenini zedeleyen olgu sonlandığında Cumhuriyet savcısı artık mutlak butlan davası açamayacağı gibi açmış olduğu dava varsa sürdüremez.

“..Dava, eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması sebebiyle evliliğin iptali (TMK.md. 145/3) isteğine ilişkin olup, Cumhuriyet Savcısı tarafından re’sen açılmıştır. Butlan kararı verilmeden önce kocanın 6.7.2004 tarihinde öldüğü anlaşılmakla, evlilik ölümle sona erdiğine göre artık butlan kararı verilemez. İsteğin reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.” Y2HD. 08.12.2009, 1***4-2***6

Ancak her ilgilinin mutlak butlanın karar altına alınmasını isteyebilmesi mümkün olduğu için ilgililerin eşlerden birinin evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması sebebiyle mutlak butlan davası açmasına ya da devam eden davayı sürdürmelerine bir engel bulunmamaktadır.

Evlenme Sırasında Akıl Hastalığı Bulunmalıdır

TMK m. 147 f. I  hükmüne göre; Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması halinde evlenmenin mutlak butlanla batıl olabilmesi için akıl hastalığının evlenme sırasında bulunması gerekmektedir.

“..Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davalı Yılmaz’ın evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunduğunun (TMK.m. 145/3) resmi sağlık kurulu raporu ile belirlendiğinin anlaşılmasına göre yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına,” Y2HD, 07.03.2007, 2***2-3***5

Evlenme başvurusu sırasında eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunmasına rağmen daha sonra gerçekleşen tedavi sonucunda evlenme sırasında akıl hastalığı iyileşmişse yapılan evlenme geçerlidir. Aynı şekilde evlenmeden sonra eşlerden birinin evlenmeye engel olacak derecede akıl hastası olması mutlak butlan davası açmaya sebebiyet vermez.

Akıl Hastalığı Evlenmeye Engel Olacak Derecede Olmalıdır

TMK m. 133. Hükmüne göre; Ayırt etme gücünü kaldırmayan akıl hastalıkları kural olarak kesin evlenme oluşturur ise de ayırt etme gücünü kaldırmayacak şekilde akıl hastası olan bu kadın ve erkek, evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığını resmi sağlık kurulu raporuyla belgelemişse evlenebilir.

Başka bir anlatımla evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığı resmi sağlık kurulu raporuyla belgelenmişse ayırt etme gücünü kaldırmayan akıl hastası olmak evlenme engeli sayılmamaktadır.

Evlendirme Yönetmeliği Madde 20 hükmüne göre; Resmi sağlık kurulu raporuyla raporu alınmaması durumunda evlenme yapılamaz.

Sağlık raporu her evlenme işleminde değil sadece duraksama yaşanan evlenme başvurularında istenebilir.

TMK m. 145 b. 3. Hükmüne göre; Resmi sağlık kurulu raporu alınmadan ya da alınıp da gerçeği yansıtmayan şekilde alınmış raporla evlenildiği halde eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması halinde evlenme mutlak butlanla batıldır.

“..Türk Medeni Kanunu 145/3, 149/2, 150/2 maddelerine dayalı dava sonucu yerel mahkemece Türk Medeni Kanununu 149/2. maddesi uyarınca evlenmenin iptaline dair verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir. Dosyada bulunan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalınca düzenlenen 28.6.2005 tarihli raporda; “davalının bir dönem “psikotik bozuk” belirtileri gösterdiği, ancak kullandığı ilaçlarla şu anda belirtilerinin kontrol altında olduğu ve hali hazır durumu ile belirgin psikiyatrik bozukluğu olmadığı” belirtilmiş ise de; davalının evlilik öncesi tedavi için gittiği ve dosyada tanık olarak dinlenen doktor Erdal Işık’ın ve diğer davacı tanıklarının ifadeleri bu raporla çelişki içerisindedir. O halde davalı ve dava dosyası birlikte Adli Tıp Kurumuna gönderilerek; davalının evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığının bulunup bulunmadığı, ( TMK: md. 145/3) davalının rahatsızlığının ne olduğunun tespit edilerek Türk Medeni Kanunu 149/2.madde koşullan ondan sonra değerlendirilmelidir. Bunlar yapılmaksızın eksik araştırmayla karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.” Y2HD, 07.11.2006, 4***2-1***5

“..Dava, evliliğin mutluk butlan sebebiyle iptali isteğine ilişkindir .Mutlak butlan sebebi olarak davalının evlenme sırasında ayırt etme gücünden yoksun ve evlenmeye engel olacak derecede akıl hastası olduğu gösterilmiştir.(TMK. md. 145/2- 3) Davalının vesayet altına alınmasına ilişkin vesayet dosyasında alınan Adli Tıp 4. İhtisas Kurulunun raporu 26.01.2005 tarihlidir. Bu rapor, 1.11.2004 tarihinde yapılan muayeneye dayanmakta olup, şizofreni tanısı konulduğu, tespit edilen bu hastalığı nedeniyle davalının hukuki ehliyetinin bulunmadığı bildirilmiştir. Bu tarihten sonra Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesinden verilen 8.6.2005 tarihli 14356 sayılı raporda ise şizofrenik bozukluk tanısı konulduğu, evlenme tarihinde sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun olup olmadığına dair bir bilgi veya belgeye rastlanmadığı ifade edilmiştir. Her iki rapor da, davalının evlenme tarihindeki durumuyla ilgili bir bilgiyi içermemektedir. Dosyada davalının evlenme sırasındaki akli durumu hakkında bir bilgi ve rapor bulunmamaktadır. Mahkemece, davalının evlenme aktinin yapıldığı 26.12.2002 tarihinde sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun olup olmadığı ve evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığının bulunup bulunmadığı hususu tıbben belirlenip sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.” Y2HD, 16.11,2009, 1***8-1***8

Nisbi Butlana Dönüşebilir (TMK m. 147 f. II)

Evlenme sırasında eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunmasına rağmen evlenmeden sonra gerçekleşen tedavi sonucunda ya da kendiliğinden evlenme sırasında akıl hastalığı iyileşmişse mutlak butlan sebebi ortadan kalktığından Cumhuriyet savcısı artık mutlak butlan davası açamayacağı gibi açmış olduğu davayı sürdüremez.

Akıl hastalığının iyileşmiş olması durumlarında mutlak butlan davasını açma hakkı Türk Medeni Kanununda yalnız akıl hastalığı iyileşen eşe verilmiştir. Bu sebeple gerek ilgililer ve gerekse diğer eş de mutlak butlan davasını açamaz. Ayırt etme gücünün bulunmadığı sırada yaptığı evlenme yönündeki irade açıklaması ayırt etme gücü kazanıldıktan sonra ayırt etme gücünü kazanan eş tarafından değerlendirilecektir.

Dava hakkının yalnız akıl hastalığı iyileşen eş verilmesi mutlak butlan davasının nisbi butlana dönüştüğünün bir göstergesidir.

TMK m. 152 hükmüne göre; Davanın nisbi butlana dönüşmesinin doğal bir sonucu olarak da iptal davası açma hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği tarihten başlayarak altı ay ve her halde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

TMK m. 147 f. II hükmünde mutlak butlan davasından söz edilmekte ise de dava açma süresi yönünden mutlak butlan değil nisbi butlan hükümleri uygulanacaktır.

TMK m. 133. Hükmüne göre; Ayırt etme gücünü kaldırmayacak şekilde akıl hastası olan kadın ve erkek, evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığını resmi sağlık kurulu raporuyla belgelemişse evlenebileceğinden akıl hastalığının iyileşmiş olduğu da resmi sağlık kurulu raporuyla belirlenmelidir.

Aile, aile hukuku kapsamı, Butlan, Evlenmenin hükümsüzlüğü, Evlenmeye ilişkin genel bilgiler, Evlilik Hukuku, Mutlak Butlan,