4°C
İSTANBUL HAVA DURUMU4°C Kar Yağışlı
DESTEK TELEFONU 0532 442 62 33

Bizden Haberler

Boşanma.org.tr

Evlilikte Eşlerin Çocuklara Özen Yükümlülüğü

- +

project-image-6

http://bosanma.org.tr/evlilikte-eslerin-cocuklara-ozen-yukumlulugu/

Evlilikte Eşlerin Çocuklara Özen Yükümlülüğü

ÇOCUKLARA ÖZEN YÜKÜMLÜLÜĞÜ (TMK m. 185 f. II) altında düzenlenmiştir.

Evliliğin anayasası olan TMK m. 185 hükmü evlenmeyle eşler arasında evlilik birliği kurulduğunu ve eşlerin; çocukların bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlü olduklarına işaret etmiştir.

YÜKÜMLÜLÜK KONUSU ÇOCUKLAR

Türk Medeni Kanununda eşlerin özen yükümlülüğünün kapsamına giren çocuklar hakkında bir ayırım yapılmadan düzenleme getirildiği görülmektedir.

Ortak Çocuklar

  • TMK m. 335 f. I. Hükmüne göre; Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır.
  • TMK m. 336 f. I. Hükmüne göre; Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.
  • TMK m. 339 f. I. Hükmüne göre; Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz Önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.
  • TMK m. 185 f. II hükmüne göre; Eşler, ortak çocuklarının bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdürler.

Boşanan eşlerin ortak çocuklarının korunması boşanma hukuku kurallarına göre gerçekleştirilir.

Üvey Çocuklar

TMK m. 338 f, I hükmüne göre; Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.

Özen ve İlgi Gösterilir (TMK m. 338 f. I)

Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarının da bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdürler. Birliğin mutluluğunu sağlama yükümlülüğünün bünyesinde üvey çocuğa da özen ve ilgi gösterilmesi gereği vardır.

Bilindiği üzere eşlerin üvey çocuklarına yönelik kişisel özen yükümü;

  • Bakım,
  • Tehlikelerden koruma,
  • İlgi
  • Ziyaret

gibi unsurları içermektedir.

Böylece bir ahlak kuralı aynı zamanda hukuk kuralına dönüştürülmüş olmaktadır. Üvey çocuklar, TMK. m. 338 hükmüyle yasa ile de korunmuş olmaktadır. Bundan böyle üvey çocuklarına kendi çocuklarına gösterdiği ilgi ve özeni göstermeyen eş bu davranışının sonuçlarına da katlanacaktır.

Türk Medeni Kanunu Madde 166 f.I altında düzenlenen hükümlere göre; Eşlerin üvey çocuklarına kötü davranış sergilemeleri evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle boşanma davasında (TMK. m. 166 f. I) duygusal şiddete yönelik bir davranış olduğundan boşanma konusu davranışlardandır. Bu konu ile ilgili olarak  Evlilik Birliğinin Sarsılması Sebebi İle Boşanma Davası sayfasında konu listemizin içerisinde ilgili konu üzerinden erişim sağlayabilirsiniz.

“…Toplanan delillerden; davacının, davalının ilk eşinden olan kızını İstemediği, onu rakip olarak gördüğü, bu çocuğa anne sevgi ve şefkati göstermediği, çocuğun devamlı olarak babaannesinin yanında kaldığı, davacının da babasının ameliyatı nedeniyle baba evinde bulunan davacıya telefon açarak davacıyı istemediğini, onu beğenmediğini söylediği ve bir süre sonrada davacıya ait eşyaları gönderdiği gerçekleşmiştir. Boşanmaya sebep olan hadiselerde tarafların ikisi de kusurludur. Birinin kusurunu diğerinin kusurundan baskın kabul etmek mümkün değildir.” Y2HD, 17.05.2004, 5558-6378

“…Yapılan soruşturma, toplanan delillerle davalının davacıya pezevenk, seni istemiyorum dediği, davacının ilk eşinden olan çocuklarına da bakmadığı (TMK. m.338), davacının da kapının kilidini değiştirdiği anlaşılmaktadır. Bu halde taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik mevcut ve sabittir. Olayların akışı karşısında davacı dava açmakta haklıdır. Bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre, boşanmaya (TMK. m. 166/l) karar verilecek yerde, yetersiz gerekçe ile davanın reddi doğru bulunmamıştır.” Y2HD, 23.02.2004, 1374-2113

Uygun Şekilde Yardımcı Olunur (TMK m. 338 f. II)

Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olmakla da yükümlüdür. Bilindiği üzere diğer eş, kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşine uygun bir şekilde yardımcı olmaz ise hakimin müdahalesi istenebilir.

Aile mahkemesi hakimi, kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe uygun bir şekilde yardımcı olmayan diğer eşi uyarır; onları uzlaştırmaya çalışır ve eşlerin ortak rızası ile uzman kişilerin yardımını isteyebilir. Hakim, gerektiği takdirde eşlerden birinin istemi üzerine kanunda öngörülen önlemleri alır.

Zorunlu Hallerde Onu Temsil Eder (TMK m. 338 f. II)

Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olmasının yanı sıra durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.

Üvey Çocuğun Yardım Talep Hakkı Yoktur

4721 sayılı Türk Medeni Kanununda üvey çocuğun üvey ana ya da babasından doğrudan bir talepte bulunma hakkı bulunmamaktadır. Diğer bir deyişle üvey çocuğun üvey ana ya da babasından kendisine yardım talep etme hakkı yoktur.

YÜKÜMLÜLÜĞÜN KAPSAMI

Evlilik birliğinde çocuklara özen yükümlülüğünün kapsamına aşağıdaki yükümlülükler girmektedir;

  • Bakımına özen yükümlülüğü,
  • Eğitimine özen yükümlülüğü,
  • Gözetimine özen yükümlülüğü

Bu konuya ilişkin olmak üzere şimdi daha ayrıntılı bilgi vereceğim.

Bakımına Özen Yükümlülüğü

Çocuğun bakımı onun güvenliği açısından büyük bir önem göstermektedir. Bu sebeple boşanma veya ayrılık davası açılınca aile mahkemesi hakimi davanın devamı süresince çocukların bakımına ilişkin gerekli olan geçici önlemleri istek bulunmasa bile re’sen alır.

TMK m. 327 f. I. Hükmüne göre; Evlilik birliğinin devamı sırasında çocuğun bakımı için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.

Ana ve baba aşağıdaki durumlarda hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakımına yetecek belli bir miktar sarf edebilirler,

  • Ana ve babanın yoksul olması,
  • Çocuğun özel durumunun olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirmesi,
  • Olağan dışı herhangi bir sebebin bulunması

Çocuğun ergin olmasına kadar ana ve babanın bakım borcu devam eder.

TMK m. 328 f. I. Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

Velayetin kaldırılması halinde bile ana ve babanın çocuklarının bakım giderlerini karşılama yükümlülükleri sona ermez.

  • TMK m. 350 f. I. Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır. Nafakaya İlişkin hükümler saklıdır.
  • TMK m. 339 f. I. Hükmüne göre; Ana ve baba, çocuğun bakımı konusunda gerekli kararları onun menfaatini göz önünde tutarak alır ve uygular. Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.
  • TMK m. 355 f. I. Hükmüne göre; Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini çocuğun bakımı için de sarfedebilir.
  • TMK m. 356 f. I. Hükmüne göre; Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.
  • TMK m. 356 f. II hükmüne göre; Çocuğun bakımı için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.

Görüldüğü üzere evlilik birliğinde çocuklara özen yükümlülüğünün kapsamına bakımına özen yükümlülüğü girmektedir.

TMK m. 359 f. II hükmüne göre; çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilir.

Eğitimine Özen Yükümlülüğü

Ana ve baba, çocuğun eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar. (TMK m. 340 f. I.)

  1. TMK m. 340 f. II hükmüne göre; Ana ve baba çocuğa yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.
  2. TMK m. 341 f. 1. Hükmüne göre; Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir. Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.
  3. TMK m. 327 f. I. Hükmüne göre; Çocuğun eğitimi için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır
  4. TMK m. 327 f. II. hükmüne göre; Ana ve baba aşağıdaki durumlarda hakimin izniyle çocuğun mallarından onun eğitimine yetecek belli bir miktar sarf edebilirler.
  • Ana ve babanın yoksul olması,
  • Çocuğun Özel durumunun olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirmesi,
  • Olağan dışı herhangi bir sebebin bulunması
  1. TMK m. 350 f. I hükmüne göre; Velayetin kaldırılması halinde bile ana ve babanın çocuklarının eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri sona ermez. Ana ve baba İle çocuğun Ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır. Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.
  2. TMK m. 355 f. I. Hükmüne göre; Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini çocuğun eğitimi için sarfedebilirler.
  3. TMK m. 356 f. II hükmüne göre; Çocuğun eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.
  4. TMK m. 328 f. II hükmüne göre; Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder ise de çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

Görüldüğü üzere evlilik birliğinde çocuklara özen yükümlülüğünün kapsamına eğitimine özen yükümlülüğü girmektedir.

TMK m. 182. Hükümlerine göre; Mahkeme boşanma veya ayrılığa karar verirken, ana ve babanın haklarını ve çocuk ile olan kişisel ilişkilerini düzenler. Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun eğitim bakımından yararları da esas tutulur. Bu eş, çocuğun eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Hakim, istem halinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen bu giderlerin gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

TMK m. 372 f. I. hükmüne göre; Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.

TMK m. 618 f. I-II. hükmüne göre; Ödemeden aciz bir miras bırakanın mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklılarına karşı, Ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu iseler de olağan eğitim ve öğrenim giderleri bu sorumluluğun dışındadır.

TMK m. 674 f. I hükmüne göre; Çocukların eğitim ve öğrenimi için yapılan giderler sebebiyle geri verme yükümlülüğü, miras bırakanın aksini arzu ettiği ispat edilmedikçe, ancak alışılmış ölçüleri aşan kısım için mevcuttur.

TMK m. 674 f. II. hükmüne göre; Paylaşmada eğitim ve öğrenimini tamamlamamış olan çocuklara hakkaniyete uygun bir ödeme yapılır.

Gözetimine Özen Yükümlülüğü

TMK m. 327 f. I. Hükmüne göre; Çocuğun korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.

TMK m. 346 hükmüne göre; Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

TMK m. 348 hükmüne göre; Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı Önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir.

  • Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi,
  • Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.

TMK m. 351 f. I. Hükmüne göre; Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.

Görüldüğü üzere evlilik birliğinde çocuklara özen yükümlülüğünün kapsamına gözetimine özen yükümlülüğü girmektedir.

Aile Hukuku, Evliliğin genel hükümleri, Evlilik yükümlülükleri, Evlilikte Eşler, Evlilikte eşlerin yükümlülükleri,