4°C
İSTANBUL HAVA DURUMU4°C Kar Yağışlı
DESTEK TELEFONU 0532 442 62 33

Bizden Haberler

Boşanma.org.tr

Hakimin Müdahale Koşulları Maddi Koşul

- +

project-image-6

http://bosanma.org.tr/hakimin-mudahale-kosullari-maddi-kosul/

Hakimin Müdahale Koşulları Maddi Koşul

Evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi için aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir;

  • Şekli koşul: İstek bulunmalıdır
  • Maddi koşul: Müdahale sebepleri gerçekleşmelidir

MADDİ KOŞUL: MÜDAHALE SEBEPLERİ GERÇEKLEŞMELİDİR

Evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi için 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda aşağıdaki iki müdahale sebebi öngörülmüştür;

  • Yükümlülükler yerine getirilmemiş olmalıdır,
  • Önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmelidir

Yükümlülükler Yerine Getirilmemiş Olmalıdır

Evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi için 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda öngörülen müdahale sebeplerinden ilki yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olmasıdır. Bu sebeple evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, eşler ayrı ayrı veya birlikte hakimin müdahalesini isteyebilirler.

Hakim, öncelikle eşleri yükümlülükleri konusunda uyarır. Uyarıdan sonuç alacağını zanneden hakim onları uzlaştırmaya çalışır ve eşlerin ortak rızası İle çekişme konusunda uzman kişilerin yardımını isteyebilir. Müdahalesi istenen hakim uzman kişilerin önerileri yönünde karar verme konusunda tam bir yetkiye sahiptir.

Yükümlülükler yerine getirilmemiş olması sebebiyle hakimin müdahalesinin istenebilmesi için aşağıdaki koşulların gerçekleşmiş olması gerekir;

  • Yükümlülüğü yerine getirmekten kaçınılmalıdır,
  • Yükümlülük yeteri kadar yerine getirilmemelidir,
  • Yükümlülükteki aksama ciddi boyutta olmalıdır,
  • Yükümlülüğü aksatan kusurlu olmalıdır,
  • Yükümlülüğü aksatanın birlikte yaşaması şart değildir

Yükümlülüğü Yerine Getirmekten Kaçınılmalıdır

Evlilik birliğinden doğan aşağıdaki yükümlülüklerin yerine getirilmesinden kaçınılması halinde diğer eş hakimin müdahalesini isteyebilir;

  • TMK m.185 f.II hükmüne göre “Birliğin mutluluğunu sağlamaktan kaçınma”
  • TMK m.185 f.II hükmüne göre “Çocuklara özen göstermekten kaçınma”
  • TMK m,185 f.III hükmüne göre “Birlikte yaşamaktan kaçınma”
  • TMK m.185 f.III hükmüne göre “Sadık kalmaktan kaçınma”
  • TMK m.185 f.III hükmüne göre “Yardımdan kaçınma”
  • TMK m.186 f.III hükmüne göre “Birliğin giderlerine katılmaktan kaçınma”
  • TMK m.192 hükmüne göre “Meslek veya iş seçiminde özenden kaçınma”

Örneğin birliğin mutluluğunu sağlama yükümlülüğü eşlerin iyiniyetli davranmalarını gerektirir. Eşlerden biri tarafından sürekli olarak sergilenen iyiniyetli olmayan davranışlara maruz kalan eş hakimin müdahalesini isteyebilir.

Hakimin müdahalesi istenebilecek olan birliğin mutluluğunu sağlama yükümlülüğüne aykırı iyiniyetli olmayan davranışlara aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Saygılı davranmamak,
  • Anlayışlı davranmamak,
  • Şefkatle davranmamak,
  • Huzuru bozmaktan kaçınmak
  • Faaliyetleri bildirmekten kaçınmak

Evlilik birliğinin yararını zedeleyen her türlü faaliyetlerden eşlerden her biri kaçınmak zorundadır. Diğer bir deyişle birliğin mutluluğunu sağlama yükümlülüğü diğer eşi faaliyetlerinden haberdar etmeyi de gerektirir. Aksi davranış aynı zamanda boşanma sebebi de oluşturur.

Bu konuda Yargıtay’da yapılan uygulama örneği verelim;

“…Yapılan soruşturma, toplanan delillerle “davalı kadının gizlice ve izinsiz olarak Almanya’dan Türkiye’ye geldiği, bir haftalık süreyi nerede geçirdiğini izah edemediği, bu hususların kocanın güven duygusunu zedelediği” anlaşılmaktadır. Bu halde taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına İmkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik mevcut ve sabittir. Olayların akışı karşısında davacı dava açmakta haklıdır. Bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre, boşanmaya (TMK. md. 166/1) karar verilecek yerde, yetersiz gerekçe ile davanın reddi doğru bulunmamıştır.” Y2HD, 21.05.2007, 1***7-8***2

Kuşkusuz ki her yapılandan eşin haberdar edilmesi yükümlülüğünden söz edilemez. Eşler için önem taşıyan konularda haberdar etmeme ve bu konuda ısrarcı olunması halinde, diğer eş hakimin müdahalesini isteyebilir.

İstek halinde hakim, önem taşıyan konularda haberdar etmeme ve bu konuda ısrarcı olan eşi uyarır; onları uzlaştırmaya çalışır ve eşlerin ortak rızası ile uzman kişilerin yardımını isteyebilir. Hakim, uyarıyı dinlemeyen ve uzlaşmaya yanaşmayan eş için gerektiği takdirde istem üzerine kanunda öngörülen önlemleri alır.

Aile içi şiddeti önleme konusunda reform niteliğinde yasal bir düzenleme olan 17.1.1998 tarihli ve 23233 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4320 sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanunun temel amacı;

Aile içinde şiddet uygulayan bireyi, ortak yaşam alanından uzaklaştırarak ve gerekli olan tedbirleri uygulamaya koyarak aile içi şiddeti önlemektir.

Hakim gerek görür ise haberdar etmemede ısrarcı olan eşin uyguladığı bu duygusal şiddet sebebiyle Ailenin Korunmasına Dair Kanuna göre de önlem alabilir.

Yükümlülük Yeteri Kadar Yerine Getirilmemelidir

Evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yeteri kadar yerine getiril-memesi halinde de diğer eş hakimin müdahalesini isteyebilir.

örneğin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerden biri de çocuklara özen göstermektir. Eşlerin çocuklara özen gösterme yükümlülüğünü yeterince yerine getirmeyen eşi hakim uyarır; onları uzlaştırmaya çalışır ve eşlerin ortak rızası ile uzman kişilerin yardımını isteyebilir. Hakim, uyarıyı dinlemeyen ve uzlaşmaya yanaşmayan eş için gerektiği takdirde istem üzerine kanunda öngörülen önlemleri alır.

Yükümlülükteki Aksama Ciddi Boyutta Olmalıdır

Yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olması sebebiyle hakimin müdahalesinin istenebilmesi için yükümlülükteki aksamanın ciddi boyutta olması gerekir.

Yükümlülükteki aksamanın aşağıdaki hallerin gerçekleşmesiyle ciddi boyutta olduğu söylenebilir;

  • Aksama sürekli olmalıdır,
  • Aksamanın yenilenme olasılığı bulunmalıdır,
  • Aksamanın boşanma sebebi seviyesinde olması gerekli değildir.

Bu maddeleri açıklamaya çalışalım

Aksama Sürekli Olmalıdır

Hakimin müdahalesinin yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olması sebebiyle istenebilmesi için yükümlülükteki aksamanın sürekli olması gerekir. Örneğin birliğin giderlerine eşlerden birinin çok kısa bir süre katılmaması ve daha sonra bu aksaklığın sürdürülmemesi halinde diğer eş hakimin müdahalesini isteyemez.

Aksamanın Yenilenme Olasılığı Bulunmalıdır

Yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olması sebebiyle hakimin müdahalesinin istenebilmesi için; yükümlülükteki aksamanın yenilenme olasılığının bulunması gerekir. Örneğin eşin normalin üzerinde çalışmak suretiyle varsa kendi gücünü ve olanaklarını birliğin eksiğini tamamlaması için seferber etmesi birliğin eksiğini tamamlama yükümlülüğü olarak tarafımızdan adlandırılmaktadır.

Birliğin eksiğini tamamlama yükümlülüğünden kaçınmanın yineleneceği konusunda güçlü bir olasılık bulunmuyorsa diğer eş hakimin müdahalesini isteyemez. Diğer bir deyişle eşin çıkabilecek olan yeni krizde değişen koşular sebebiyle kendi gücünü ve olanaklarını birliğin eksiğini tamamlaması için seferber etmesi olasılığı varsa müdahale istemi reddedilmelidir.

Aksamanın Boşanma Sebebi Seviyesinde Olması Gerekli Değildir

Yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olması sebebiyle hakimin müdahalesinin istenebilmesi için yükümlülükteki aksamanın aynı zamanda / mutlaka boşanma sebebi seviyesinde olması gerekli değildir. Aksama, boşanma sebebi oluşturmayabilir ama müdahale sebebi oluşturabilir.

Zira eşler arasında gerçekleşen bazı olaylar sadece o olgunun kanıtlanması ile boşanma kararı verilmesi için yeterli sayılır. Öyle olaylar vardır ki o olgu, kanıtlanmış olmasına rağmen boşanma kararı verilememektedir. O halde olgunun konusu ve evliliğe olan etkisi boşanmada bile farklı sonuçlar meydana getirebilmektedir.

Yükümlülüğü Aksatan Kusurlu Olmalıdır

Yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olması sebebiyle hakimin müdahalesinin istenebilmesi için yükümlülüğü aksatanın kusurlu olması gerekir.

Evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesinde diğer eşin bir kusuru bulunmuyorsa hakimin müdahalesi istenemez, örneğin ciddi sağlık sorunları sebebiyle yardım yükümlülüğünü yerine getiremeyen eşin hakim tarafından uyarılması dahi düşünülemez. Yardım yükümlülüğünü ciddi sağlık sorunları sebebiyle yerine getiremediğini diğer eş kanıtlamış ise müdahale istemi reddedilmelidir.

Yükümlülüğü Aksatanın Birlikte Yaşaması Şart Değildir

Evlilik birliğinin korunmasına ilişkin önlemler/davalar, boşanma veya ayrılık davası açılınca davanın devamı süresince eş ve çocuklara ilişkin alınması gereken geçici önlemler dışında bağımsız olarak alınabilecek olan genel önlemler arasındadır.

Evlilik birliğine ilişkin genel önlemler eşler birlikte yaşarken alınabileceği gibi birlikte yaşamaya ara verildiğinde de alınabilir. Birlikte yaşamaya ara verme aynı zamanda evliliğe ara verme anlamına gelmemektedir. Kaldı ki; Mutlak butlan halinde bile evlenme, hakimin kararma kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur

Önemli Bir Konuda Uyuşmazlığa Düşülmelidir

Evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi için 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda müdahale sebeplerinden diğeri önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi olarak düzenlenmiştir. Bu sebeple eşler ayrı ayrı veya birlikte önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi halinde hakimin müdahalesini isteyebilirler.

Hakim, eşleri yükümlülükleri konusunda uyarır; onları uzlaştırmaya çalışır ve eşlerin ortak rızası ile uzman kişilerin yardımını isteyebilir.

Önemli Konu Kavramı

Evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi için uyuşmazlığın evliliğin bamteline ilişkin olması gerekir. Uyuşmazlığın önemsiz konulara yönelik olması durumunda hakimin müdahalesi istenemez.

Bu konuda örnek vermek aslında gereksizdir. Bazen eve alınan köpeğin isminin ne olacağı konusunda bile müdahale istemi gerçekleşmiştir.

Evlilik birliğinin iç ilişkilerine hakimi/mahkemeyi bulaştırma istisnai bir durumdur. Bulaştırmanın da önemli bir konuda olması gerekir. Çekişmenin önemsiz konulara dayanıyor olması boşanma sürecine girilmiş olduğunun önemli bir göstergesidir.

Evlilik koalisyon hükümeti içinde çalışmaya benzer. Her zaman sizin söylediklerinizin gerçekleşemeyeceğini bazı konularda hoşunuza gitmese de duruma katlanmak zorunda olduğunuzu bilmeniz gerekir.

“…Yapılan soruşturma, toplanan delillerden, kadının eşine kendi düşüncesine uygun yaşam tarzı konusunda baskı kurarak zorladığı kocanın da güven sarsıcı davranışlarda bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu halde taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik mevcut ve sabittir. Olayların akışı karşısında davacı dava açmakta haklıdır. Bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre, boşanmaya (TMK. md. 166/l) karar verilecek yerde, yetersiz gerekçe ile davanın reddi doğru bulunmamıştır.” Y2HD. 22.11.2006, 8***7-1***2

Sonuç olarak aile mahkemesinin aşağıdaki şekillerde müdahale kararı veremeyeceğinin bilinmesi gerekir;

  • Yatak odası badanasının pembe renk olarak belirlenmesine,
  • Kahvaltıda koku yaptığı için yumurta yenilmemesi gereğinin belirlenmesine,
  • Yemek lezzeti bulunmadığı için Piraye Lokantasına gidilmemesi gereğinin belirlenmesine,
  • Balkona konulacak olan çiçeklerin renginin kırmızı renk olarak belirlenmesine,
  • Televizyonun konulacağı odanın oturma odası olarak belirlenmesine,
  • Seyredilecek olan televizyon kanalın KTV olarak belirlenmesine,
  • Okunacak olan günlük gazetenin Sadakat Gazetesi olarak belirlenmesine,
  • Tatile gidilecek olunan yerin Bodrum olarak belirlenmesine vb.

Önemli Konunun Aidiyeti

Evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi için uyuşmazlığın eşler arasında çıkması gerekir. Önemli konunun aidiyetinin belirlenebilmesi için müdahale konusu olan ya da olmayan aidiyetlere açıklık getirmek zorunludur.

Müdahale Konusu Aidiyet

Evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi için uyuşmazlığın eşlere ya da çocuklara ilişkin önemli bir konuda olması gerekir.

Eşlere İlişkin Önemli Konu

Eşlere ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlık varsa evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi istenebilir.

Hakimin müdahalesinin istenebileceği eşlere ilişkin önemli konulara aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Ortak konutun seçimi,
  • Katkı payının belirlenmesi,
  • Meslek ya da iş seçimi vb.

Cinsel yaşam hakimin müdahale alanı içinde değildir. Kişilik değerleri bağlamında insanın giz / sır alanını oluşturan, kural olarak kimselerin bilmesini İstemediği istisna olarak çok güvendiği kişilere açıkladığı davranış ve olaylar o kişinin gizli hayatını oluşturur.

Kişinin gizli yaşam alanı kişilik kavramı içinde yer alan manevi değerlerdendir.

Gizli hayata ilişkin alan; başkalarıyla paylaşılmayan, başkaları tarafından bilinmesi, öğrenilmesi, duyulması, görülmesi istenilmeyen, başkalarından saklanan, başkalarına kapalı tutulan bir alandır.

Gizli hayat, kişinin cinsel yaşamım da kapsar.

Eşlerin cinsel yaşamlarına ilişkin alana hakimin müdahalesi istenemez. Örneğin eşlerden biri aile mahkemesinden cinsel yaşamlarına müdahale etmesini İşleyemeyeceği gibi günlük / haftalık ya da aylık olarak kurmaları gereken cinsel ilişki sayılarına ilişkin bir tespit kararı vermesini de isteyemez.

Bilinmelidir ki gerekli olmadığı halde öğrenmesi gerekmeyen kişilere eşinin cinsel yetersizliğini açıklamak evlilik birliğini sarsar. Tedavi amacı ile tıbbi personel kanunun öngördüğü istisnalar arasındadır.

Çocuklara İlişkin Önemli Konu

Evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi çocuklara ilişkin önemli bir konu için de istenebilir.

Hakimin müdahalesinin istenebileceği çocuklara ilişkin Önemli konulara aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Çocuğun adının konulması,
  • Çocuğun okuyacağı okulun seçilmesi,
  • Çocuğun izne tabi olması durumunda nişanlanmasına izin,
  • Çocuğun izne tabi olması durumunda evlenmesine izin

Müdahale Konusu Olmayan Aidiyet

Evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin müdahalesi için uyuşmazlığın eşlere ya da çocuklara ilişkin önemli bir konuda olması gerektiğinden bu kapsama girmeyen kişiler müdahale konusu dışında kalır.

Eşin Ailesine İlişkin önemli Konu

Eşler ayrı ayrı veya birlikte evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi halinde hakimin müdahalesini isteyebilirler. Eşlerin aileleri ilgili ne kadar önemli bir konu olursa olsun hakimin müdahalesi mümkün değildir.

Üçüncü Kişilere İlişkin Önemli Konu

Uyuşmazlık eşlerin ya da çocukların üçüncü kişilerle ilgili ilişkisinde de çıkabilir, örneğin, çocuğun Öğretmeni ile olan uyuşmazlığı, kadın eşin evin temizlikçisi ile olan uyuşmazlığı, erkek eşin şoförü ile olan uyuşmazlığı gibi.

Eşler ayrı ayrı veya birlikte evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi halinde hakimin müdahalesini isteyebileceği için eşlerin üçüncü kişilerle ilgili ilişkisinde ne kadar önemli bir konuda uyuşmazlık olursa olsun hakimin müdahalesi mümkün değildir. Örneğin temizlikçinin eve gelme günü konusunda eş ile temizlikçi arasındaki uyuşmazlığa hakim müdahale edemez.

Buna karşılık temizlikçinin eve gelme günü konusunda eş ile temizlikçi arasında anlaşma olup diğer eş ile uyuşmazlık olması ise farklıdır. Temizlik hastası olmak kadar temizliğe dikkat etmemek de hastalık sayılır. Her iki konuda da hakimin müdahalesi istenebilir. Yapılan müdahalelere rağmen uyuşmazlığın sürdürülmesinin son noktası ise boşanmadır.

“…Yapılan soruşturma, toplanan delillerden; davalının (kadının) ev işlerini yapmadığı, temizliğe dikkat etmediği, çamaşırları yemek tenceresinde kaynattığı, doğum halinde vücudunun bozulacağını ifade ettiği anlaşılmaktadır. Kadının bu davranışları sebebiyle de taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik meydana gelmiştir. Olayların akışı karşısında kocada dava açmakta haklıdır. Bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre, boşanmaya (TMK. md. 166/1) karar verilecek yerde, yetersiz gerekçe ile davanın reddi doğru bulunmamıştır.” Y2HD, 22.11.2006, 9***9-1***4

“…Aksine ciddi ve inandırıcı delil ve olaylar bulunmadıkça asıl olan tanıkların gerçeği söylemiş olmalarıdır. (HUMK. 254). Akrabalık veya diğer bir yakınlık başlı başına tanık beyanını değerden düşürücü bir sebep sayılamaz. Dosyada tanıkların olmamışı olmuş gibi ifade ettiklerini kabule yeterli delil ve olgu da yoktur. O halde davalının davacıya demir çubukla vurmak İstediği evi pis tuttuğu, evin içine pislediği yoldan geçen erkeklere göz koyduğu ve evlilik sırlarını dışarı vurduğuna İlişkin ve olaylara çok yakın tanık sözlerine değer verilerek isteğin kabulü gerekirken bu yön göz önünde tutulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.” YHGK 19.2.1997 7***6-8***2

Aile Hukuku, Aile Hukuku ilkeleri, aile hukuku kapsamı, evlilik birliğinin korunması, Evlilik Hukuku, Evlilikte eşlerin yükümlülükleri,