4°C
İSTANBUL HAVA DURUMU4°C Kar Yağışlı
DESTEK TELEFONU 0532 442 62 33

Bizden Haberler

Boşanma.org.tr

Katılma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi

- +

project-image-6

http://bosanma.org.tr/katilma-yukumlulugunun-yerine-getirilmesi/

Katılma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi

Birlik giderlerine katılma yükümlülüğünün yerine getirilmesi aşağıdaki durumların gerçekleşmesine bağlıdır;

  • Giderlerin kapsamının belirlenmesi,
  • Giderlere katılma şeklinin belirlenmesi,
  • Giderlerin tespit edilmesi,
  • Giderlerin karşılanması,
  • Giderlerine katılmak gerekilen kişilerin belirlenmesi,

Belirlediğimiz konu başlıklarını detaylı ifade etmeye çalışalım.

Giderlerin Kapsamı

Birlik giderlerine katılma yükümlülüğünün kapsamına yapılan her türlü gider girmemektedir. Eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılmasına ilişkin TMK m. 186 f. III. hükmünde yer alan birlik giderleri ifadesi birliğin sürdürülebilmesi İçin gerekli olan giderler olarak algılanmalıdır.

Birlik giderlerine katılma yükümlülüğünün yerine getirilmesine kona gerekli olan giderler aşağıdakilerden ibarettir;

  • Temel giderler,
  • Kurumsal giderler,
  • Bireysel giderler

Temel Giderler

Evlilik birliğinin sürdürülebilmesi için yapılması gerekli olan standart giderleri temel giderler olarak adlandırabiliriz.

Birlik giderlerine katılma yükümlülüğünün yerine getirilmesine konu olan temel giderler aşağıdakilerden ibarettir;

  • Beslenme giderleri,
  • Giyim giderleri,
  • Barınma giderleri,
  • Sağlık giderleri,
  • Eğitim giderleri,
  • İletişim giderleri,
  • Ulaşım giderleri

Temel giderlere ilişkin şimdi daha ayrıntılı bilgi vereceğim.

Beslenme Giderleri

Beslenme ortak hayatın sürdürülebilmesi için zorunlu temel ihtiyaçlardandır. Birlik giderlerine katılma yükümlülüğünün kapsamına yapılan beslenme giderleri girmektedir.

Beslenme giderlerinin kapsamına, tarafların ekonomik durumlarına ve yaşam seviyelerine göre lüks sayılabilecek beslenme malzemeleri girmez.

Beslenme giderleri sadece malzeme anlamında değildir. Tarafların ekonomik durumlarına ve yaşam seviyelerine göre dışarıda, et lokantasında, gazinoda, sahil lokantalarında yemek yemek beslenme giderlerinden olup birlik giderlerine katılma yükümlülüğü kapsamındadır.

Giyim Giderleri

Giyinme de beslenme gibi ortak hayatın sürdürülebilmesi için zorunlu temel ihtiyaçlardandır. Birlik giderlerine katılma yükümlülüğünün kapsamına giyim giderleri de girmektedir.

Giyim giderlerinde de tarafların ekonomik durumları ve yaşam seviyeleri beslenme giderlerinde olduğu gibi belirleyici rol oynar. Örneğin smokin giymek bazı aileler için temel ihtiyaçlardan sayılmaz ise de bazı aileler ve meslek sahipleri için zorunluluk arz eder.

Barınma Giderleri

Ortak hayatın sürdürülebilmesi için zorunlu temel ihtiyaçlardan bir diğeri barınmadır. Birlik giderlerine katılma yükümlülüğünün kapsamına yapılan barınma giderleri de girmektedir.

Barınma giderlerine aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Kira ödemesi,
  • Su ödemesi,
  • Elektrik ödemesi,
  • Doğalgaz ödemesi,
  • Isıtma ödemesi,

Sağlık Giderleri

Ortak hayatın sürdürülebilmesi için zorunlu giderlerden bir diğeri sağlık giderleridir. Sağlık giderlerine zorunlu olmayan sağlık giderleri girmemektedir.

Sağlık giderlerine aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • İlaç ödemesi,
  • Ameliyat ödemesi,
  • Film, röntgen, grafik ödemeleri,
  • Protez ödemesi,
  • Rehabilitasyon ödemesi,
  • Dönemsel sağlık kontrol ödemesi,

Buna karşılık keyfe keder yaptırılan estetik ameliyatı giderleri birlik giderlerinden sayılamaz. Tedavinin bir parçası olan estetik ameliyatı giderleri ise birlik giderlerinden sayılır. Yüzü trafik kazasında parçalanan eşe yapılan yüz estetiği ameliyatı gibi. Estetik ameliyatına eş kendi kusuru İle sebebiyet vermiş olsa bile bu gider birlik giderlerinden sayılır.

Eğitim Giderleri

Ortak hayatın sürdürülebilmesi için zorunlu giderlerden bir diğeri eğitim giderleridir. Eğitim giderlerine kural olarak zorunlu olmayan eğitim giderleri girmemektedir. Dans kursu ödemesi zorunlu olmayan eğitim giderlerindendir.

Eğitim giderlerine aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Okul ödemesi,
  • Kurs ödemesi,
  • Servis ödemesi,
  • Harç Ödemesi,
  • Yurt ödemesi

Eğitim giderlerinin birlik giderlerinden sayılabilmesi tarafların ekonomik durumları ve yaşam seviyeleri ile doğrudan ilgili bulunmaktadır. Yurtdışında eğitim kimi aileler için birlik gideri sayılamaz İse de kimi aileler için birlik gideri sayılabilir.

İletişim Giderleri

Ortak hayatın sürdürülebilmesi için zorunlu giderlerden bir diğeri iletişim giderleridir. Tarafların ekonomik durumları ve yaşam seviyeleri iletişim giderlerinin kapsamında belirleyici rol oynar.

İletişim giderlerine aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Telefon ödemesi,
  • İnternet ödemesi,
  • Mektup ödemesi,
  • Bayram kartı, yılbaşı kartı, doğum kartı Ödemeleri

Ulaşım Giderleri

Ortak hayatın sürdürülebilmesi için zorunlu giderlerden bir diğeri ulaşım giderleridir. Tarafların ekonomik durumları ve yaşam seviyeleri ulaşım giderlerinin kapsamında belirleyici rol oynar.

Ulaşım giderlerine aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Otobüs, dolmuş, metro, tren, taksi, uçak, vapur ödemesi,
  • Seyahat ödemesi,
  • Benzin, mazot vb. ulaşım yakıt ödemeleri

Kurumsal Giderler

Kurumsal giderler de temel giderler gibi katılma yükümlülüğüne konu gerekli olan birlik giderler indendir. Kurumsal giderler vergi giderleri olabileceği gibi sigorta giderleri de olabilir.

Vergi Giderleri

Vergi giderleri kurumsal gider olarak katılma yükümlülüğüne konu gerekli olan birlik giderlerinden sayılır.

Vergi giderlerine aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Motorlu taşıtlar vergisi,
  • Emlak vergisi,
  • Veraset ve intikal vergisi

Sigorta Giderleri

Sigorta giderleri de vergi giderleri kurumsal gider olarak katılma yükümlülüğüne konu gerekli olan birlik giderlerinden sayılır.

Sigorta giderlerine aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Sorumluluk sigortası,
  • Sağlık sigortası,
  • Kaza sigortası

Bireysel Giderler

Bireysel giderler de temel giderler ile kurumsal giderler gibi katılma yükümlülüğüne konu gerekli olan birlik giderlerindendir. Bireysel giderler kültürel ihtiyaçlara yönelik olabileceği gibi eşin kendisini geliştirme ihtiyacını karşılamaya da yönelik olabilir.

Kültürel İhtiyaçlar

Kültürel ihtiyaçlara yönelik giderler katılma yükümlülüğüne konu gerekli olan birlik giderlerinden sayılır.

Kültür giderlere aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Kitap ödemesi,
  • Gazete, dergi ödemesi,
  • Sinema, tiyatro, bale, konser, opera ödemesi,
  • Dini ihtiyaçlara yönelik ödeme,
  • Toplumsal ihtiyaçlara yönelik ödeme,
  • Siyasal ihtiyaçlara yönelik ödeme

Tarafların ekonomik durumları ve yaşam seviyeleri kültürel giderlerin kapsamında belirleyici rol oynar.

Kendini Geliştirme İhtiyacı

Kültürel ihtiyaçlara yönelik giderlerin yanı sıra kişinin kendini geliştirmek üzere yaptığı faaliyetler de katılma yükümlülüğüne konu gerekli olan birlik giderlerinden sayılır.

Kişinin kendini geliştirmek üzere yaptığı faaliyetlere aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Yabancı dil kursları,
  • Bilgisayar kursları,
  • Düzgün konuşma kursları

Tarafların ekonomik durumları ve yaşam seviyeleri kendini geliştirme giderlerinin kapsamında belirleyici rol oynar.

Kişisel İhtiyaçlar

Kişisel ihtiyaçlara yönelik giderler de katılma yükümlülüğüne konu gerekli olan birlik giderlerinden sayılır.

Kişisel ihtiyaçlara yönelik giderlere aşağıdaki örnekleri verebiliriz;

  • Tatil giderleri,
  • Cep harçlıkları,
  • Saç boya, bakım, kesim, yapım giderleri,
  • Manikür/pedikür giderleri,
  • Dinlenme giderleri

Hemen belirtmemiz gerekir ki tarafların ekonomik durumları ve Özellikle yaşam seviyeleri kişisel ihtiyaçlara yönelik giderlerinin kapsamında belirleyici rol oynar.

Giderlere Katılma Şekli

Birlik giderlerine katılma şekli üç şekilde gerçekleşebilir;

  • Emek ile katılma,
  • Malvarlığı ile katılma,
  • Sözleşmeye göre katılma

Emek İle Katılma

Birliğin giderlerine katılma yükümlülüğü 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılırlar.” şeklinde ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında emekleri ile katılmaları birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü yerine getirmek için yeterlidir.

TMK m. 196 f. II hükmüne göre emek ile katkının aşağıdaki şekillerde gerçekleşeceğini açıklamaktadır;

  • Eşin ev işlerini görmesi,
  • Eşin çocuklara bakması,
  • Eşin diğer eşin İşinde karşılıksız çalışması.

Eşin diğer eşin işinde çalışması karşılıksız değil de karşılığı alınarak yapılmışsa birliğin giderlerine katkı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

Karşılıksız olarak yapılan çalışmanın diğer eşin işinde gerçekleşmesi yeterlidir. Eşin işinin bu anlamda bir Önemi bulunmamaktadır. Eşin bürosunda, dükkanında, muayenehanesinde, fabrikasında, tarlasında, bahçesinde, şantiyesinde, mağazasında, şirketinde her türlü iş görme birlik giderlerine katkı olarak değerlendirilir.

Malvarlığı İle Katılma

Birliğin giderlerine katılma yükümlülüğü 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılırlar.” şeklinde ifade edildiği için eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında malvarlığı ile katılmaları da mümkündür.

Sözleşmeye Göre Katılma

Birliğin giderlerine katılma yükümlülüğü konusunda eşlerin aralarında sözleşme yapabilmeleri mümkündür.

Şekle Bağlı Değildir

Birlik giderlerine katılma sözleşmesinin yapılması herhangi bir şekle bağlı değildir. Birlik giderlerine katılma sözleşmesi açık olarak yapılabileceği gibi örtülü olarak da yapılabilir.

Genel Hükümlere Bağlıdır

Birlik giderlerine katılma sözleşmesinin yapılması genel hükümlere bağlıdır. Örneğin İradeyi sakatlayan sebepler varsa birlik giderlerine katılma sözleşmesi sakatlanır.

Kişilik haklan ile bağdaşmayan birlik giderlerine katılma sözleşmesi de batıldır.

Değişiklik Yapılabilir

Koşulları oluştuğunda birlik giderlerine katılma sözleşmesinin değiştirilmesi mümkündür.

Giderlerin Tespiti

Birliğin giderlerinin tespitinde dikkate alınması gereken iki ölçü söz konusudur;

  • Eşlerin ekonomik durumu,
  • Eşlerin yaşam tarzı

Ekonomik Durum

Evlilik birliğinin giderlerinin tutarının belirlenmesinde eşlerin ekonomik durumu belirleyici rol oynamaktadır. Bilindiği üzere eşlerin ekonomik durumu onların aynı zamanda yaşam tarzlarını da belirlemektedir.

Eşlerin ekonomik durumunun bilinmesi ise onların gelirlerinin yanı sıra borçlarının da bilinmesini gerekli kılar.

Gelirlerin Belirlenmesi

Eşlerin, evlilik birliğinin giderlerinin tutarının belirlenmesinde esas alınacak gelirleri değişik kalemlerden oluşabilir.

  • Ücretler,
  • Sosyal güvenlik gelirleri,
  • Kira gelirleri,
  • Faiz gelirleri.

Borçların Belirlenmesi

Evlilik birliğinin giderlerinin tutarının belirlenmesinde eşlerin gelirlerinin yanı sıra borçlarının da bilinmesi gerekir.

Yaşam Tarzı

Eşlerin yaşam tarzları evlilik birliğinin giderlerinin tutarının belirlenmesinde diğer bir ölçüyü oluşturmaktadır. ‘

Bilindiği üzere eşlerden her biri diğerinden onun kendisine sağlaması mümkün olan yaşama seviyesini sağlamasını isteyebilir, İfade ettiğimiz gibi eşlerin ekonomik durumu onların aynı zamanda yaşam tarzlarını da belirlemektedir.

Kuşkusuz ki sadece ekonomik durum yaşam tarzını belirlememektedir. Eşlerin eğitim düzeyi, dini inançları, yetiştikleri ortam, yaşları, sağlık durumları da yaşama tarzını belirlemektedir.

Giderlerin Karşılanması

Birlik giderlerinin karşılanması aşağıdaki şekillerde gerçekleşebilir;

  • Fiilen elde edilen gelirden karşılama,
  • Yetmezse mal var lığından karşılama,
  • Gücü oranında karşılama,
  • İhtiyaç fazlasının serbest olarak tasarruf etme.

Fiilen Elde Edilen Gelirden Karşılama

Birlik giderlerinin öncelikle fiilen elde edilen gelirden karşılanması gerekmektedir.

Yetmezse Malvarlığından Karşılama

Birlik giderleri fiilen elde edilen gelirden karşılanamıyorsa malvarlığından karşılanması gerekmektedir.

Sanal Gelirden Kaçınmada

Birlik giderleri fiilen elde edilen gelirden karşılanıyorsa zaten sorun yoktur. Eşlerden birinin fiilen elde ettiği gelirin birlik giderlerini karşılamadığı durumlarda eşin elde etmekten bilerek ve isteyerek kaçındığı sanal gelir elde edilmiş gibi farz edilerek yetmeyen bölüm için malvarlığına yönelme yapılır.

Kazanç Sağlama Gücü Yetmediğinde

Birlik giderlerinin karşılanabilmesi için eşlerden birinin malvarlığına başvurulması sanal geliri söz konusu olmayan diğer bir deyişle kazanç sağlama gücü bulunmayan/yetmeyen eşe yönelik de olabilir.

Gücü Oranında Karşılama

Birliğin giderlerine katılma yükümlülüğü 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılırlar.” şeklinde ifade edilmiştir.

Birlik giderlerinin eşlerin gücü oranında karşılanması için aşağıdaki hususların göz önünde bulundurulması gereği vardır;

  • Eşin gelirleri,
  • Eşin gücü,
  • Eşin olanakları.

Eşin Gelirleri

Eşlerin gelirleri aynı zamanda onların birliğin giderlerine katılma gücünü de göstermektedir. Eşlerin hak ve yükümlülüklerdeki eşitliği aynı tutarda katılma yükümlülüğü anlamına gelmemektedir.

Örnek verelim;

Erkek eşin geliri: 5.000 TL, Kadın eşin geliri: 1.000 TL olsun. Birlik giderlerinin eşlerin gücü oranında karşılanmasında katılma payı kural olarak erkek eş için 5/6 iken kadın eş için katılma payı 1/6 olarak gerçekleşecektir.

Eşin Bireysel Gücü

Eşlerin bireysel güçleri aynı zamanda onların birliğin giderlerine katılma gücünü de göstermektedir. Bilindiği üzere eşlerin eğitim durumları aynı bile olsa birinin diğerinden daha yetenekli/cevval/hareketli/sağlıklı olması mümkündür.

Eşin Olanakları

Eşlerin olanakları aynı zamanda onların birliğin giderlerine katılma gücünü de göstermektedir.

Eşler aynı işi yapıyor olsa bile teknik olarak/kapasite olarak/coğrafya olarak olanaklarının farklı olması mümkündür. Olanakları farklı olanların katılma güçlerinin de farklı olması gerekir.

İhtiyaç Fazlasının Serbest Olarak Tasarruf Etme

Eşler birliğin giderlerine katılmalarından kalan gelir üzerinde serbestçe tasarruf yapmaları mümkündür.

Giderlerine Katılmak Gerekilen Kişiler

Birlik giderlerine katılma yükümlülüğünün yerine getirilmesine konu olan kişilerin de bilinmesi gerekir.

Eşlerden Biri

Doğal olarak birlik giderlerine Öncelikle hayat ortaklığını meydana getiren eşlerin giderleri girmektedir.

Ortak Çocuklar

Birlik giderlerine hayat ortaklığını meydana getiren eşlerin ortak çocuklarının giderleri de girmektedir. Ortak çocukların ana babasıyla aynı konutta oturmasalar da giderleri birlik giderlerinden sayılır. Ortak çocuğun eğitimi sebebiyle ayrı şehirde ya da ayrı ülkede yaşıyor olması da giderlerinin birlik giderlerinden sayılmasına engel oluşturmaz.

Aile Hukuku, Evliliğin Genel Hükümleri, Evlilik Yükümlülükleri, Evlilikte Eşler, Evlilikte Eşlerin Yükümlülükleri,