4°C
İSTANBUL HAVA DURUMU4°C Kar Yağışlı
DESTEK TELEFONU 0532 442 62 33

Bizden Haberler

Boşanma.org.tr

Mutlak Butlan Davasında Davacı Cumhuriyet Savcısı

- +

project-image-6

http://bosanma.org.tr/mutlak-butlan-davasinda-davaci-cumhuriyet-savcisi/

Mutlak Butlan Davasında Davacı Cumhuriyet Savcısı (TMK m. 146 f.I)

Mutlak butlan ile sakatlanan evlilikler kamu düzenini zedelediği için bu tür evliliklerin ortadan kaldırılması, bozulmuş olan kamu düzeninin dengeye getirilmesine aracılık ettiğinden Cumhuriyet savcısı mutlak butlan davasını açabilecekler arasında yerini almıştır. Cumhuriyet Savcısı bu durum tespit edildiğinde bir istem yada talep gereksinimi duymadan bu dava süreçlerini başlatmakla yükümlüdür.

Mutlak butlan davasına konu olan kamu davasının açılmasının Cumhuriyet savcısı tarafından açılmasının öncelikle özelliklerini açıkladıktan sonra mutlak butlan davası açılabilecek durumlar ile Cumhuriyet savcısının dava açma hakkının bulunmadığı durumlara açıklık getireceğiz.

Kamu Davasının Açılması ve Sürdürülmesi

Mutlak butlan davasının açılması ve sürdürülmesi kural olarak kamu davası özelliklerini taşımaktadır.

Dava Açmak Zorunludur (TMK m. 146f. I)

Mutlak butlan davası açmak Cumhuriyet savcısı için bir görev oluşturmaktadır.

TMK m. 146 f. I. Hükümlerine göre; Mutlak butlan sebeplerini öğrenen Cumhuriyet savcısı mutlak butlan davasını re’sen açar.

Başka bir anlatımla mutlak butlan sebeplerini öğrenen Cumhuriyet savcısı mutlak butlan davası açmak zorundadır. Evlenmenin butlanında mutlak butlan davası açmak Cumhuriyet savcısı için bir görev oluşturmakta ise de Borçlar Kanunundaki butlan için Cumhuriyet savcısının böyle bir görevi bulunmamaktadır.

Nitekim Türk Medeni Kanununun m. 146 hükmünün madde başlığında dava açma görevinden söz edilmiştir.

Duruşmada Hazır Bulunmak Zorundadır

Mutlak butlan davasında bizzat bulunma zorunluluğu Cumhuriyet savcısının kendisi tarafından açılan davalarda söz konusudur.

Duruşma Günü Tebliğ Edilmelidir

Aile mahkemesi mutlak butlan davasına Cumhuriyet savcısının katılımını sağlamak üzere duruşmalara çağırmak zorundadır.

“..Dava, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 28.03.2007 ve 17.05.2007 tarihli dava nameler ile açılan evliliğin mutlak butlan nedeniyle iptaline ilişkindir. Cumhuriyet Savcılığına duruşma günü tebliğ edilmeden, duruşmaya katılması sağlanmadan, eksik araştırma ve soruşturma sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup sırf bu nedenle bozmayı gerektirmiştir.” Y2HD, 08.07.2009, 9***2-1***7

“..Kamu adına mutlak butlan sebebine dayalı olarak evliliğin iptali İsteminde bulunan Cumhuriyet Savcısının davaya katılımı sağlanmadan yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.” Y2HD, 07.11.2007, 2***5-1***4

“Kamu adına mutlak butlan sebebine dayalı olarak evliliğin iptali isteminde bulunan Cumhuriyet Savcısının (TMK. md. 146/1) duruşmalara katılımı sağlanmadan yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.” Y2HD, 25.03.2009,2***6-5***7

“…Taraf teşkili kamu düzeni İle ilgilidir. Kamu adına mutlak butlan sebebine dayalı olarak evliliğin iptali isteminde bulunan Cumhuriyet Savcısının (TMK. md. 146/1.) duruşmalara katılımı sağlanmadan yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.” Y2HD, 05.06.2008. 9***4-8***6

“..Kamu adına mutlak butlan sebebine dayalı olarak evliliğin iptali İsteminde bulunan Cumhuriyet Savcısının (TMK.md.146/1) duruşmalara katılımı sağlanmadan yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.” Y2HD, 25.02.2008, 1***1-2***9

Duruşma Günü Usulüne Uygun Tebliğ Edilmelidir (Tebligat Kanunu m. 43.)

Tebligat Kanunu m. 43. Hükmüne göre; Aile mahkemesi mutlak butlan davasına Cumhuriyet savcısının katılımını sağlamak üzere usulüne uygun şekilde tebligat yaparak duruşmalara çağırmak zorundadır.

“..Cumhuriyet Savcılığına tebligat, tebliğ olunacak evrakın aslının Cumhuriyet Savcısına gösterilmesi suretiyle olur. Tebligatın yapıldığının belgelendirilmesi (tevsiki) için. Cumhuriyet Savcısı, tebliğ evrakının aslına görüldü yazarak altını imza eder. (Tebligat Kanunu m. 43. ve Tebligat Tüzüğü md.65/1) Ancak, yapılan tebligat eğer bir sürenin başlangıcı olacaksa, tebliğ tarihi tebliğ evrakının aslının altına yazılır ve imza edilir. (Teb.K.m.43, Niz.md.65/2) Duruşma günü Cumhuriyet Savcısına yukarıda açıklanan biçimde tebliğ edilmediği gibi, davalılara ise hiç tebligat yapılmamıştır. O halde, dosyanın işlemden kaldırılması ve bunun sonucu açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.” Y2HD, 12.12.2006,9***7-1***7

  • TMK m. 147 f. II hükmüne göre; Aile mahkemesine ayırt etme gücünü sonradan kazanan eş,
  • TMK m. 147 f. II hükmüne göre; Akıl hastalığı iyileşen eş
  • TMK m. 147 f. I hükmüne göre; diğer ilgililer

tarafından açılan mutlak butlan davalarında Cumhuriyet savcısına husumet yöneltilemeyeceği gibi Cumhuriyet savcısı bu tür davalarda bulunmak zorunda da değildir.

Dava Açılacak Durumlar

4721 sayılı Türk Medeni Kanununda mutlak butlan davası açmak Cumhuriyet savcısı için bir görev oluşturduğundan mutlak butlan davası açılacak durumlara açıklık getirmek gereklidir.

TMK m. 147 f. I hükmü altında bulunan düzenleme cumhuriyet savcısına aşağıdaki hükümlere dayanarak dava açma görevini vermiştir, tanımlanan aşağıdaki durumların

  • TMK m. 130, 145 b.1 hükmüne göre; Evlenme sırasında evli bulunma
  • TMK m, 125, 145 b.2 hükmüne göre; Ayırt etme gücünden sürekli yoksunluk
  • TMK m. 133, 145 b.3. hükmüne göre; Evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı
  • TMK m. 129, 145 b.4 hükmüne göre; Hısımlık

bulunduğunu öğrenen Cumhuriyet savcısı tarafından mutlak butlan davası re’sen açılır.

Cumhuriyet savcısı tarafından mutlak butlan davasının açılabilmesi için devam etmekte olan bir evlilik bulunmalıdır. Zira ancak sürmekte olan mutlak butlanla sakat bir evlilik kamu düzenini zedeleyebilir.

Dava Açılamayacak Durumlar

4721 sayılı Türk Medeni Kanununda mutlak butlan davası açmak Cumhuriyet savcısı için bir görev oluşturmakta ise de bazı durumlarda Cumhuriyet savcısının mutlak butlan davası açma hakkı bulunmadığı gibi bazı durumlarda da açtığı mutlak butlan davasını sürdürmesi mümkün değildir.

Sona Ermiş Evliliğin Mutlak Butlanı (TMK m. 147 f I)

  • TMK m. 130, 145 b.1 hükmüne göre; Evlenme sırasında evli bulunma
  • TMK m, 125, 145 b.2 hükmüne göre; Ayırt etme gücünden sürekli yoksunluk
  • TMK m. 133, 145 b.3. hükmüne göre; Evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı
  • TMK m. 129, 145 b.4 hükmüne göre; Hısımlık

bulunması sebebiyle mutlak butlan ile sakat olan evlilik, butlanına karar verilmeden önce Ölüm, gaiplik sebebiyle evlenmenin feshi kararı alınması, boşanma vb. sonlanmış olabilir.

TMK m. 147 f. I hükmüne göre; Sona ermiş bir evliliğin mutlak butlanı Cumhuriyet savcısı tarafından re’sen dava edilemeyeceği için artık bu durumda Cumhuriyet savcısı tarafından mutlak butlan davası açılması mümkün değildir.

“..İkinci evlilik ölüm veya boşanma ile sona ermişse sona ermiş bir evliliğin mutlak butlanı Cumhuriyet Savcısı tarafından kendiliğinden dava edilemez. (TMK. 147/l.md) Ali Rıza Karataş, davalı Yeter (Güven) Karataş ile ilk eşinden boşanmadan 03.05.1989 tarihinde evlendikten sonra 14.12.2005 tarihinde Ölmüştür. Evliliğin iptali davası ise 27.01.2006 tarihinde açılmıştır. Dava tarihinde ikinci evlilik ölümle sona ermiş bulunduğundan, Cumhuriyet Savcısı evliliğin iptali davası açamaz. Bu nedenle davanın reddi gerekirken evliliğin iptaline karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.” Y2HD, 19.03.2009, 1***7-5***8

Ayırt Etme Gücünü Sonradan Kazanılmışsa

Evlenme sırasında var olmayan ayırt etme gücünden yoksunluk evlenmeden sonra tedavi sonucunda ya da kendiliğinden kazanılabilir.

Ayırt etme gücünün sonradan kazanılması durumlarında mutlak butlan davasını açma hakkı Türk Medeni Kanununda sadece ayırt etme gücünü sonradan kazanan eşe verilmiştir.

Ayırt etme gücünün bulunmadığı sırada yaptığı evlenme yönündeki irade açıklaması ayırt etme gücü kazanıldıktan sonra ayırt etme gücünü kazanan eş tarafından değerlendirilecektir.

Bu sebeple Cumhuriyet savcısı da mutlak butlan davasını açamaz.

Ayırt etme gücünün kazanılması ile mutlak butlan sebebi ortadan kalktığında Cumhuriyet savcısı artık mutlak butlan davası açamayacağı gibi açmış olduğu dava varsa konusuz kalmakla düşer.

Cumhuriyet savcısı tarafından açılan dava konusuz kaldığında aile mahkemesince “konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına” hükmedilmelidir.

Akıl Hastası Eş İyileşmişse

Akıl hastalığının iyileşmiş olması durumlarında mutlak butlan davasını açma hakkı Türk Medeni Kanununda yalnız akıl hastalığı iyileşen eşe verilmiştir.

Ayırt etme gücünün bulunmadığı sırada yaptığı evlenme yönündeki irade açıklaması ayırt etme gücü kazanıldıktan sonra ayırt etme gücünü kazanan eş tarafından değerlendirilecektir.

Evlenme sırasında eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunmasına rağmen evlenmeden sonra gerçekleşen tedavi sonucunda ya da kendiliğinden evlenme sırasında akıl hastalığı iyileşmişse mutlak butlan sebebi ortadan kalktığından Cumhuriyet savcısı artık mutlak butlan davası açamayacağı gibi açmış olduğu dava varsa konusuz kalmakla düşer.

Dava Sürdürülemeyecek Durumlar

Bilindiği üzere evlenme sırasında evli bulunma veya ayırt etme gücünden sürekli yoksunluk ile evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı veya hısımlık bulunduğunu öğrenen Cumhuriyet savcısı tarafından mutlak butlan davası re’sen açılır.

işte Cumhuriyet savcısı tarafından bu sebeplerle mutlak butlan davası açılmış olsa bile eğer mutlak butlan ile sakat olan evlilik, butlanına karar verilmeden önce sonlanmış ise artık bu davanın Cumhuriyet savcısı tarafından sürdürülmesi mümkün değildir.

TMK m. 147 f. I hükmünde yer alan “Sona ermiş bir evliliğin mutlak butlanı Cumhuriyet savcısı tarafından re’sen dava edilemez” kuralı “davaya devam edilemez” kuralını da kendiliğinden içerir. Dava etme aynı zamanda davayı sürdürme anlamına da gelmektedir.

Diğer yandan mutlak butlan ile sakat olan evlilik zaten sonlanmış olduğundan burada kamu düzeninin korunması işlevinden de söz edilemez. Mutlak butlan ile sakat olan evlilik sonlandığı anda kamu düzeni dengesine yeniden kavuşmuş demektir.

Cumhuriyet savcısı tarafından açılan mutlak butlan davasında, mutlak butlan İle sakat olan evlilik, butlana karar verilmeden önce sonlanmış ise Cumhuriyet savcısı tarafından açılan dava konusuz kaldığından aile mahkemesince “konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına” hükmedilmelidir.

Ancak TMK m. 147 f. 1 hükmüne göre; Her ilgilinin mutlak butlanın karar altına alınmasını isteyebilmesi mümkündür. Bu nedenle ilgililer tarafından açılan mutlak butlan davasında, mutlak butlan ile sakat olan evlilik, butlana karar verilmeden önce sonlanmış olsa bile ilgililerin kendi açtıkları ve devam etmekte olan davalarını sürdürmelerine bir engel bulunmamaktadır.

  • ETİKETLER

Aile, aile hukuku kapsamı, Butlan, Butlan Davası, Evlenmenin hükümsüzlüğü, Evlilik Hukuku,